Posted on

Scheurtjes in het firmament

Het lekkerst bewaar je tot het laatst. Althans, ik wel. In mijn werk doe ik graag eerst de dingen die ik minder leuk vind, om me daarna dan helemaal te kunnen storten op wat ik écht leuk vind.

Nou vind ik al het werk aan de flipperkast leuk, maar de electronica en de software ervan helemaal! En omdat verfwerk moet goed drogen dacht ik: ik bekijk de staat van de electronica eens. De kast heeft maar liefst 4 processorborden met good old 65C02 processoren, dezelfde als waar de eerste Apple computertjes op draaiden. Deze processoren ken ik heel goed, dus ik denk dat ik in een latere fase nog wel wat ga knutselen met de software. Zeg maar: customizen.

Verder ziet deze hardware er op het eerste gezicht smetteloos uit. Maar ik weet: schijn kan bedriegen, en soldeerverbindingen op oude moederborden kunnen na zoveel jaren kristalliseren, met slechte verbindingen tot gevolg, en in power circuits kan dat leiden tot browning, en in het uiterste geval fikt er iets uit.

  • Scheurtjes… eindigt meestal in tranen

En ja hoor… bij het bekijken van de Display Controller ontwaar ik de eerste scheurtjes in enkele soldeer-eilandjes van grote weerstanden. Gezien de afmetingen kunnen ze een kleine 5 Watt dissiperen, en dat betekent behoorlijk wat warmte (100 graden kan zo maar). En daarna koelen. En weer opwarmen, en weer koelen… enfin, je snapt het. Daardoor zet het uit, en krimpt het weer, en dat betekent mechanische stress op de soldeerverbindingen waardoor scheurtjes ontstaan. Door die scheurtjes geleidt het soldeer minder goed, en gaat op zichzelf als weerstand fungeren. Met nog meer warmte tot gevolg. Deze neerwaartse spiraal eindigt meestal in tranen.

Er komt dus een extra taakje op de todo lijst: nalopen van alle solderingen van alle electronica.

Posted on

Gedraaid!

Wat was er ook al weer aan de hand? Nou, het eindlager van de rotating flipper motor was totaal versleten. Het ding was helemaal ovaal geworden, en bovendien was het asje ook 0,3 mm kwijt aan slijtage, en daardoor sleepte de rotor langs de stator. Niet lekker.

  • Lichte sleepsporen, versleten asje en lager. Dat moet anders!

Na mijn maatje Wim te hebben geconsulteerd over iemand met een draaibank liet hij mij weten terecht te kunnen bij Cor. Deze mazzelaar heeft dus een draaibank en ik niet (…), en hij wilde graag zijn medewerking aan mijn project verlenen. Zo gezegd zo gedaan.

Het plan was om een staafje messing af te draaien tot de juiste buitenmaat (6,65 mm), en een gat erin te boren voor het asje. Zo naïef als ik soms kan zijn ging ik een kwartier voor de afspraak nog even langs de Gamma voor een staafje van 8mm. Nou, forget it. Want de Gamma heeft tegenwoordig wél een miljoen soorten geurkaarsen, prul-kastjes, tuinmeubilair, badkamerspulletjes en schattige lampjes. Maar een beetje fatsoenlijk assortiment ijzerwaren? Vergeet het maar. Het lijkt tegenwoordig wel een soort mini-Ikea. Maar dan treuriger.

Wat dat betreft wens ik me een Hornbach in onze stad. Want hoe irritant hun TV-reclames ook zijn, bij Hornbach gaat het tenminste (voornamelijk) nog écht over klussen.

  • Deze wil ik voor mijn verjaardag, schat!
  • Links twee nieuwe lagertjes, rechts de oude.

Anyway, gelukkig had Cor nog een staaf messing staan, en hij was zo vriendelijk om een stukje daarvan te gebruiken. Het draaien ging voorspoedig, en na 2 uur draaien en ouwehoeren over onze hobbies over en weer lagen ze daar: twee spiksplinternieuwe lagertjes! Eenmaal thuisgekomen het afgesleten asje van de rotor in de boormachine gespannen, en over een vijltje laten draaien tot de slijtage was verdwenen en het de juiste diameter (2,9 mm) had voor het nieuwe lagertje.

Ahhhh… Het lagertje loopt weer als een zonnetje.

En hey presto! hij loopt weer perfect! Helaas alleen nog niet op spanning kunnen testen, want het ding vraagt 50 volt wisselspanning en dat heb ik effe niet paraat. In de loop der jaren heb ik namelijk alle trafo’s die ik had in een vlaag van opruimwoede c.q. verstandsverbijstering weggegooid. Ik vrees dus dat het moet wachten tot alles weer is aangesloten, en dan maar hopen dat het werkt…

Maar dit was weer een succesje. Met duizend maal dank aan Cor, en Wim natuurlijk voor de bemiddeling!

Posted on

Niet erom heen draaien

Vandaag is zo’n dag waarop ‘Joy & Frustration’ bij elkaar komen.

Eerst de Joy dan maar. Een van de problemen die de kast kent is de rotating flipper die niet werkt. De echte oorzaak heb ik nog niet uitgezocht, maar wel is al duidelijk dat de motorspoel gewoon goed is. Zou het dan eindelijk iets met de electronica zijn? Anyway, dat zoek ik nog wel uit. Terwijl ik het ding – een borstelloos type dat verrassend simpel in elkaar zit – eens aandachtig bekijk merk ik op dat de rotor wel verdacht veel speling heeft.

Nadat ik het het hele ding volledig uit elkaar heb gehaald en de onderdelen door het ultrasoon bad heb gehaald zie ik dat het eindlagertje van de rotor ovaal geworden is en het asje van de rotor is 0,3mm kwijtgeraakt van 27 jaar feestgedruis. Zodanig dat er lichte slijpsporen te zien zijn op de rotor. Die heeft dus de stator geraakt. Zou dat de oorzaak van het probleem zijn?

Je zou zeggen: nieuwe motor dan maar. Maar hé, die is natuurlijk allang niet meer te krijgen, en áls er al een te vinden is dan tegen belachelijke prijzen. Bovendien moet je maar afwachten of die ook niet versleten is. En dan: wat is de lol van kopen, als je het ook kunt fixen?

Het was me meteen duidelijk: dit is werk voor een draaibank. Nou heb ik best een aardige collectie gereedschap. Maar helaas geen draaibank. (die komt op de boodschappenlijst, schat). Dus tijd om mijn netwerk in te schakelen. En als het op techniek aankomt, dan kan ik ALTIJD bij mijn maatje Wim terecht. Nou weet ik dat hij ook geen draaibank heeft, maar ik weet zeker dat hij iemand kent met zo’n ding. En zodoende zit ik vanmiddag bij Cor, en gaan we dit varkentje even wassen. Wordt vervolgd….

Dan de Frustration: In de afgelopen week ben ik verder gegaan met het verfwerk van de zijkant van de lichtkast. De rechterkant had ik al eens opnieuw gedaan omdat de grondverf ondanks grondige voorbehandeling losliet (bedankt, Flexa!). Die nieuwe laag grondverf van (niet lachen..) Action hecht echt als een tierelier! De linkerkant leek nog wel te redden. Maar na de witte, blauwe, zwarte, en gele verflaag was ik vandeweek toe aan oranje en…. toen trok ik met het loshalen van het sjabloon geel en zwarte verf (#@&**!!) mee……zucht. Dilemma: repareren of opnieuw doen?

  • Arrghhhh… hier en daar verf losgekomen
  • En Hoppa! Weer kaal. Undo, copy, paste

Met nog drie lagen (roze, rood en lichtblauw) te gaan durf ik het niet aan om het op bijtippen aan te laten komen. Er volgen ongetwijfeld nog meer ongelukjes, en dat eindigt zo in broddelwerk. Even ervoer ik een momentje van moedeloosheid. Maar ik herpakte me snel: kom op Sut, draai er niet omheen! Uithuilen en opnieuw beginnen.

Dus heb ik zojuist de linkerkant weer volledig kaal geschuurd. Deze keer gebruik ik Action grondverf. Topspul!